Damla Sulama Örnek Proje

Damla Sulama Örnek Proje

Etiketler:

DAMLA SULAMA ÖRNEK PROJE

            Ebatları 100 m x 100m olan tarlada açık alanda şeker pancarı yetiştiriciliği yapılması düşünülmekte olup; damla sulama yöntemiyle sulanması düşünülmektedir. Sistemin projelendirilmesinin yapılması planlanmaktadır.

 

 

Bitki verileri

Bitki                                         :Şeker pancarı

Sıra arası (Sp)                          :0.45 m

Sıra üzeri (Sr)                           :0.2 m

ET                                                 :7.3 mm/gün

Gölgeleme (Pd)                        :%90

Etkili kök derinliği (Drz)       :1.0 m

MAD                                        :% 55

Toprak verileri

Toprak yapısı                           : Tınlı

Toprağın su tutma kapasitesi    : 180 mm

Toprak infitrasyon hızı              : 12 mm/h

Şeker pancarı ekim aralığı 45 cm ve sıra üzeri mesafe 20 cm olarak alınmıştır. Çok geniş bir yetiştirme ağına sahip olduğu için bitki su tüketim değerleri Konya ilinin değerleri alınmıştır.

Projenin yapılacağı yerin aylık yağış değerleri

Aylar

Aylık Düşen yağış

(mm)

Aylık Bitki Su Tüketim Değeri (mm)

Nisan

27,2

30

Mayıs

44,4

53,8

Haziran

25,2

197,2

Temmuz

6,3

227,3

Ağustos

3,6

217,3

Eylül

13,2

132,8

Bitkilerin etkili kök derinlileri, müsaade edilen nem açığı (MAD) değerleri ile gölgelenme yüzdeleri

Bitkiler

Etkili kök derinliği (m)

Müsaade edilen nem açığı (%)

Gölgelenme yüzdesi (%)

Domates

0,65

0,40

0,90

Şeker pancarı

1,0

0,55

0,90

Mısır

1,2

0,60

0,90

Elma

1,80

0,65

0,70

Seçilen toprak tiplerinin özellikleri

Toprak Tipleri

Tarla kapasitesi

Solma noktası

Su tutma kapasitesi (mm/m)

İnfiltrasyon hızı (mm/h)

Kumlu Toprak

9

4

80

50

Tınlı Toprak

22

10

170

13

Killi Toprak

35

17

230

2,5

Damlatıcı seçimi

                                             

Eşitlikte;

Se         : Damlatıcı arası mesafe (m)

q          : Damlatıcı debisi ( L/ h )

I           :Toprağın infiltrasyon hızı ( mm / h )

 

Toprak ince bünyeli olduğu için ve şeker pancarında sulama yapılacağı için seçilen damlatıcı 16/4 olan damlatıcı; Damlatıcı debisi q = 4 L/h,  İşletme basıncı h= 15 m ve Formülden damlatıcı aralığı 0.5 m dir. Dolayısıyla damlatıcı aralığı Se =  0,5 m ise ıslatma genişliği;

Se = 0.8 x Sw                ise        Sw = Sw = 1.25 x 0.5 = 0.625 m olur.

Islak alan Yüzdesi hesabı:

veya % 35 > %30 uygun

Bitki başına düşen damlatıcı sayısı =

Her sulamada uygulanacak maksimum sulama suyu miktarı:

dn = AW x Drz x MAD x Pw

dn = 180 x 1.0 x 0.55 x 0.35

dn = 34.65 mm

Damla sulamada günlük su tüketimi:

Etd = 0.1 x ET x (Pd)0.5

Etd = 0.1 x 7.3 x (90)0.5 = 6.9 mm / gün

Maksimum sulama aralığı:

 

Damla sulama ile sulanacak bir alanda Maksimum sulama aralığı 5.02 gün çıkmıştır. Proje maksadı için sulama aralığı 4 gün seçilmiştir. Seçilen sulama aralığında verilmesi gereken su miktarı

d = Proje maksadı için sulama arığı x Damla sulamada Günlük Su Tüketimi

d = 4 X 6.9  = 27.6 mm

 

 

 

Brüt Sulama Suyu miktarı:

 

EU       : Proje maksadı için damla sulama projelerinde 0.90 alınmalıdır.

            Muhtelif topraklar için Tr değerleri

Toprak Bünyesi

Bitki Kök Derinliği

Tr Değeri

Çakıllı toraklar hariç

150 cm.den fazla

1.00

İnce ve orta bünyeli

75 – 150 cm

1.00

İnce bünyeli

75 cm.den az

1.00

Çakıllı Topraklar

150 cm.den fazla

1.05

Kaba bünyeli (kumlu)

75 – 150 cm

1.05

Orta bünyeli

75 cm.den az

1.05

Çakıllı topraklar

75 – 150 cm

1.10

Kaba bünyeli

75 cm.den az

1.10

Sulama Süresinin Bulunması:

            Her Bitki İçin Günlük Su İhtiyacı (l/gün)

 

Eşitlikte            :

G                     :Her bitkinin günlük su ihtiyacı (l/gün)

dt                                          :Her sulamada verilen su derinliği (mm)

SA’                  :Kabul edilen sulama aralığı (gün)

Sp x Sr            :Bitki dikiliş aralığı (m x m)

 

            Projelemeye başlamadan damlatıcı debisi de seçilmelidir. Bu debi değeri seçildikten sonra bir damlatıcının ne kadar çalışacağını hesaplamalıyız.

Eşitlikte;

Ta        :Sulama mevsimi boyunca sulama süresi ( h )

G         :Her bitki için gerekli su miktarı (l/gün)

dt         :Toplam sulama suyu ( mm )

n          :Bitki başına düşen damlatıcı adedi

N          : Dekardaki damlatıcı adedi

q                    :Ortalama damlatıcı debisi

 

Buradan

 

Ya da dekardaki damlatıcı sayısı bulunarak, Beş bitkiye bir damlatıcı düştüğünden dekardaki damlatıcı sayısı

 

N: Dekardaki damlatıcı sayısı

 

 

Lateral boru çapının seçimi

Damla sulamada hidrolik dizayn açısında önemli olan, manifold giriş basıncı ile en son laterale bağlı en uç damlatıcı çıkış basıncı arasındaki farkın, işletme basıncının % 20 sini geçmemesidir.

Sistemde izin verilen Yük Kaybı hf = h x 0.20 ise 20.0 x 0.20 = 4 m

Lateral çapı  16 mm Seçilirse;

Lateral boyu(Ll) : 50 m (Planlama haritasından)

Damlatıcı Sayısı(nE)       :Ll / Se = 50 / 0. 5 = 100 adet

Lateral debisi (QL)         :ne x QL= 100 x 4 = 400 L/h

F100                              : 0.356

16 mm lik 100 m boruda oluşan kayıp abaktan 8.0 m bulunmuştur.

hfL = 8.0 x 50/100 x 0.356 = 1.43 m

Çizelge Lateral ve Yan Borularda Yük Kayıplarının Hesaplamasında Kullanılan

F Faktörleri

Damlatıcı Yada

Su çıkışı Sayısı

F

Damlatıcı Yada

Su çıkışı Sayısı

F

8

0.415

20

0.376

10

0.402

25

0.371

12

0.394

30

0.368

14

0.387

40

0.364

16

0.382

50

0.361

18

0.379

100 ve daha fazla

0.356

 

Manifold hesabı

Lm        :50 m  (planlama haritasından.)

NL         :55 adet {(50 / 0.9) = 55 adet}

Qm             :QL x nL (400 L/h x 55 = 22.00 L/h veya 22.0 m3 /h veya 6.1 L/s

F55        :0.360

Eğer manifold boru Æ 63 mm seçilirse

Æ 63 mm çaplı boruda 100 m için kayıp abakdan 7 m çıkmıştır

Hfm =  7.0 x 50/100 x 0.360 = 1.26 m

Eğer Æ 90 mm boru seçilirse lateralde ve manifold da olan toplam yük kaybı 2.69 m

(hf = hfl + hfm = 1.43 m + 1.26 m = 2.69 m) olur. Sistemde izin verilen yük kaybı 3.0 m olduğundan sistem çalışır.

 

Ana boru yük kaybı:

Ana boru çapı seçiminde önemli olan ana borunun sisteme ekonomik olmasıdır. Ana borunun bulunmasında bir kaç yöntem vardır. Bunlardan bir tanesi de ana boru için izin verilen yük kaybı işletme basıncının % 30’unu geçemez kuralı uygulanır.

Sistemde izin verilen yük kaybı

hf = h x 0.30 ise 15.0 x 0.30 = 4.5 m

Arazi iki parsele ayrıldığından ana boru üst köşeden doğu bati istikametinde arazi ortasına kadar oradanda kuzey güney istikametinde tarlanın orta noktasına kadar gelecek ve oradan manifoldu besleyecektir. Her manifold ayrı ayrı sulanacak.

Qs = Qm = 6,1 L/s

Ana boru boyu ise 100 m olacaktır.

Boru çapı  Æ 63 mm seçilirse abaktan bulunan yük kaybı hf100  = 7 m

hfA = 7 x 100/100 = 7.0 m > 4.5 m  Ana boru çapı Æ 63 mm seçilir.

 

Toplam manometrik yükseklik:

İşletme basıncı                                                            :  15.00 m

Lateral yük kaybı                                                         :   1.43 m

Manifold yük kaybı                                                      :   1.26 m

Ana boru yük kaybı                                                      :   7.00 m

Kontrol ünitesi yük kaybı                                              :  5.00 m

Yersel kayıp{(15.0 m+1.43 m+1.26m+7.0 m+5.0 m)*0.1} :  3.00 m

Statik emme yüksekliği                                    :   5.00 m

Toplam                        Hm                                            37.69 m

Seçilecek pompanın en verimli çalışma bölgesinde, debisi 22.00 m3/h veya 6.1 L/s manometrik yüksekliği 40.0 m olmalıdır.

Yorum Yaz